Η χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου

Ιστολόγιο | The Greek Blog series:

A monthly blog article in Greek for students of the Greek language.

Ένα μηνιαίο άρθρο στα ελληνικά για μαθητές ελληνικών.

Κινηματογράφος “Εκράν” στο κέντρο της Αθήνας. Φωτογραφία δική μου.

For the first month of the new year 2023 we’re going back to old movies! Let’s explore the “golden age” of Greek cinema and discover some of the greatest Greek actors of that time.

Ποιος δε γνωρίζει τις ταινίες Αλέξης Ζορμπάς ή Ποτέ την Κυριακή; Η πρώτη, βραβεύτηκε με τρία Όσκαρ και έκανε το “συρτάκι” του Μίκη Θεοδωράκη γνωστό σε όλο τον κόσμο. Η δεύτερη, βραβεύτηκε με ένα Όσκαρ για τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι και ένα Βραβείο Α’ Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ των Καννών για τη Μελίνα Μερκούρη. 

Και οι δύο ταινίες γυρίστηκαν τη “χρυσή εποχή” του ελληνικού κινηματογράφου, τη δεκαετία του ‘60. Αλλά ας πάμε λίγο πιο πίσω στον χρόνο:

Οι πρώτες ταινίες

Η πρώτη φορά που οι Έλληνες είδαν μία κινηματογραφική ταινία ήταν το 1896 στην Αθήνα. Η πρώτη ελληνική ταινία μεγάλου μήκους ήταν Η Γκόλφω, μία δραματική ιστορία αγάπης, που προβλήθηκε το 1914. 

Από τότε μέχρι περίπου το 1955, ο ελληνικός κινηματογράφος πέρασε από τις “βουβές” ταινίες, δηλαδή τις ταινίες χωρίς ήχο, στις “ομιλούσες” ταινίες το 1930, δηλαδή τις ταινίες όπου οι ηθοποιοί μιλάνε και ακούγεται η φωνή τους.

Είναι ενδιαφέρον ότι κατά τη δεκαετία του ‘30, δεν υπήρχε ακόμα στην Ελλάδα η τεχνολογία για συγχρονισμό του ήχου και έτσι κάποιες από τις ταινίες γυρίστηκαν στην Αίγυπτο. 

Μία νέα εποχή

Το 1943 ήταν η χρονιά - σταθμός για τον ελληνικό κινηματογράφο. Μέσα στην Κατοχή και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδρύεται στην Αθήνα η Φίνος Φιλμ, η εταιρεία παραγωγής που έφερε τη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου με 196 κωμωδίες, δράματα και μελοδράματα τα επόμενα 30 χρόνια. 

Τις δεκαετίες του ‘50 και του ‘60, δεκάδες ηθοποιοί άφησαν εποχή με ταινίες που βλέπουν ακόμα και σήμερα οι Έλληνες. Αξίζει να αναφέρουμε μερικούς από τους πιο σημαντικούς ηθοποιούς: Αιμίλιος Βεάκης, Άννα Καλουτά, Σαπφώ Νοταρά, Ορέστης Μακρής, Γεωργία Βασιλειάδου, Παντελής Ζερβός, Τασσώ Καββαδία, Λάμπρος Κωνσταντάρας, Βασίλης Αυλωνίτης, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Κώστας Καζάκος, Τζένη Καρέζη, Έλλη Λαμπέτη, Αντιγόνη Βαλάκου, Θανάσης Βέγγος, Δημήτρης Χορν, Αλέκος Αλεξανδράκης, Ξένια Καλογεροπούλου και φυσικά το ζευγάρι Αλίκη Βουγιουκλάκη & Δημήτρης Παπαμιχαήλ.

Η Κατίνα Παξινού, η Μελίνα Μερκούρη και η Ειρήνη Παπά είναι οι ηθοποιοί που έκαναν διεθνή καριέρα με τις ταινίες Για ποιον χτυπά η καμπάνα (1943) για την Παξινού, Στέλλα (1955) & Ποτέ την Κυριακή (1960) για τη Μερκούρη και Αλέξης Ζορμπάς για την Παπά.

Η Κατίνα Παξινού κέρδισε το Όσκαρ Β’ γυναικείου ρόλου και συνέχισε την καριέρα της στην Ελλάδα, παίζοντας κυρίως στο θέατρο και στην Επίδαυρο. Η Ειρήνη Παπά έπαιξε σε αρκετές ιταλικές ταινίες και το 2001 στην ταινία “Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι”. Τη δεκαετία του ‘50, σύντροφός της υπήρξε ο Μάρλον Μπράντο. 

Αγαπημένες ταινίες

Τη χρυσή εποχή των δεκαετιών ‘50 και ‘60, γυρίστηκαν σημαντικές κοινωνικές ταινίες και δράματα (οι περισσότερες από τον σπουδαίο Μιχάλη Κακογιάννη), αλλά οι ταινίες που παίζονται και ξαναπαίζονται δεκαετίες αργότερα είναι οι κωμωδίες, κυρίως του Αλέκου Σακελλάριου και του Ντίνου Δημόπουλου.

Οι κωμωδίες αυτές είναι πολύ απλές στην ιστορία τους, αλλά σήμερα έχουν ενδιαφέρον γιατί δείχνουν την καθημερινότητα της εποχής και μία πιο ανάλαφρη και σατιρική διάθεση. Γενικά, ο κινηματογράφος στην Ελλάδα επηρεάστηκε πολύ από την Αμερική και την Ευρώπη, αλλά οι εξαιρετικές ερμηνείες και η μουσική που συνόδευε τις ταινίες αυτές έμειναν στη συλλογική μνήμη ως “η χρυσή εποχή” που μεγάλωσε γενιές και γενιές.

Πηγές: wikipedia.com, https://ellinikoskinimatografos.gr/, http://finosfilm.com/

Ευχαριστώ για την ανάγνωση!

~ Δανάη

Για πες:

• Έχεις δει κάποια ελληνική ταινία; Ποια;

(Reply in the Comments section, below!)

---